Letërsi - Abbott, J. S. C. Eastern Question, The

Në vitin 1107 ushtria normande me në krye Boemundin, kësaj radhe e inkuadruar në kryqëzatën e parë, zbarkoi në bregdetin shqiptar dhe rrethoi edhe një herë Durrësin. Boemundi e ngriti kampin përballë portës lindore të qytetit, ku ndodhej një statujë kalorësi prej bronzi. Gjatë gjithë dimrit ai e mbajti qytetin të rrethuar dhe vriste mendjen se nga cili vend mund të pushtohej më lehtë. Kur erdhi pranvera dhe pasi zbarkoi të gjitha forcat që i duheshin për të sulmuar qytetin, u vuri zjarrin anijeve të tij, duke dashur të arrijë me këtë veprim një synim srategjik, nga njëra anë që ushtria e tij të mos shikonte nga deti dhe nga ana tjetër sepse ishte i detyruar ta bënte këtë veprim nga flota bizantine. Ndërkohë që Boemundi mbante të rrethuar Durrësin dhe projektonte makina luftarake, pushtoi edhe zonat rreth qytetit nga ku rrëmbeu ushqime për të mbajtur ushtrinë.

Normandët ndërtuan një makinë gjigante me kryedash, për të rrënuar muret e Durrësit, të cilën Ana Komnena e quan breshkë.

Breshka kishte formën e një paralelogrami dhe zhvendosej mbi rrota. Nga të gjitha anët dhe nga lart, që kishte formën e një çatie, ishte e mbuluar me rripa të qepur lëkurë kau. Brenda makinës ishte vendosur kryedashi. Makina u afrua në murin lindor të qytetit duke pasur brenda me mijëra burra, që e shtynin atë me anën e shkopinjve. Pasi makina u vendos në largësinë e duhur ata e siguruan atë nga të gjitha anët me hunj të futur në tokë rreth e rrotull saj. Pasi e goditën murin për një kohë të gjatë me kryedash, por pa rezultat, normandët hoqën dorë nga ky mjet rrethimi dhe e braktisën makinën.

Atëhere ata përdorën një mjet tjetër rrethimi. Kësaj radhe u drejtuan në anën veriore të qytetit, ku ndodhej selia e dukës së Durrësit, që quhej pretoria. Në këtë anë, muri i qytetit ngrihej mbi një kodër dheu. Xhenierët e Boemundit, të mbrojtur nga një tende e madhe, filluan të gënmojnë tunele për të arritur në themelet e murit rrethues. Hapën një kanal të gjerë dhe mjaft të gjatë, ndërsa dheun e nxirrnin jashtë me karroca.

Të rrethuarit hapën nië kundërkanal dhe përgjonin se në cilën pjesë të murit do të arrinte kanali i kundërshtarit. Të dyja kanalet u takuan me saktësi në themelet e kështjellës.

Mbrojtësit, për largimin e kundërshtarit, përdorën disa kallama të mbushur me një lëng që përbëhej nga një përzierje me rrëshirë pishe dhe squfuri, i cili, kur fryhej me forcë, merrte flakë. Duke përdorur këtë armë, mbrojtësit i dogjën fytyrat xhenierëve të armikut, të cilët u larguan të tmerruar dhe në rrëmujë andej nga kishin hyrë. Pas kësaj disfate, normandët ndërtuan një kullë të madhe druri dhe e afruan te muret e qytetit. Kulla ishte me bazë katrore dhe aq e lartë sa ua kalonte kullave të qytetit. Po të gjykojmë nga lartësia që na jep rikonstruksioni i një kullë të kalasë, kulla e drunjtë duhet të ketë qenë mbi 20 m e lartë. Ajo ishte e pajisur me rrota dhe lëvizej nga ushtarët që ishin brenda. Kishte shumë kate dhe dyer të shumëllojshme në të katër anët, nga të cilat ushtarët që ishin brenda qëllonin me shigjeta. Në pjesën më të lartë ishin vendosur një grup luftëtarësh të zgjedhur të armatosur me shpata. që qëndronin në gatishmëri.

Për të sulmuar kalanë, kundrejt dyerve të ballit ishin ndërtuar disa platforma, që qëndronin në ajër mbi mbështetëse, por që mund të uleshin dhe më poshtë.

Si kundërmasë, mbrojtësit ndërtuan një kullë tjetër, ashtu siç bënë edhe në rrethimin e parë të Durrësit. Kësaj radhë, në pjesën e përparme të kullës montuan katër trarë të gjatë të lidhur njëri me tjetrin, të cilët kishin për qëllim të mbanin larg kullën e armikut.

Pjesa e sipërme e kullës së mbrojtësve ishte e hapur anash dhe prej andej ata menduan të hidhnin lëndë djegëse mbi kullën e armikut. Pasi kjo masë ishte e pamjaftueshme, mbushën me lëndë të çfarëdoshme, që ndizet lehtë, dhe me vaj të bollshëm largësinë midis kullës së armikut dhe asaj të qytetit dhe i vunë zjarrin me pishtarë në pjesën e poshtme. Bashkë me «zjarrin e ujshëm» nga lart, e dogjën krejt kullën e drunjtë të armikut. Kjo gjë solli hutim dhe panik jo vetëm midis ushtarëve që ndodheshin brenda saj. por edhe të atyre që ishin jashtë. Pas dështimit të këtij sulmi. Boemundi hoqi dorë nga pushtimi i Durrësit.

(3)	A. Comn. Alex.

Më lartë
webmaster@letersi.com