|
VEPRA MIHAL GRAMENO XINXIFKė PASHA! E ku je, mor i bekuar, mė bėrtitėn sa mė panė miqtė e mi Stojoja me Muken, se kemi shumė qė po tė kėrkojmė. Cili ėshtė shkaku i kėsaj axheleje, thashė, kur ne sė bashku e kemi shkuar kohėn, prandaj nuk e kuptoj axhelenė tuaj, pėrveē nė keni ndonjė sihariq tė papandehur. E gjetė, e gjetė shkakun, mė thanė, se me tė vėrtet kemi njė sihariq, prandaj gėzohu se doli dekreti. Doli dhe doli me nėnshkrimet e rexhencave, tha Stojoja me Muken, kėshtu qė sonte kemi dėfrime nė restorant Internacional! Vėshtroja mos ishin qeflinj, po as ndonjė shenjė nuk tregonin, kėshtu qė habitesha vetvetiu cili ishte ky gėzim kaq i madh, edhe mė tepėr i dekretit tė nėnshkruar edhe nga rexhencat. Miqtė, duke parė habitjen time, mė thanė: Duket, qė nuk hyra brenda, andaj mėso se z. Brushtull Xinxifka u emėrua Pasha; eja pra tė vrapojmė qė ta pėrgėzojmė se gjithė mileti vajti. Po mejtohesha dhe kėkoja tė sillja ndėr mend z. Brushtull Xinxifkė, nė e kisha dėgjuar midis shqiptarėve, po jo, kėshtu qė Mukeja mė tha: Pėrse rri tė ēash kryet, eja me ne dhe do tė njihesh. Pastaj, tha Stojoja, ėshtė popullor dhe njė ditė, pa fjalė, ka pėr tė marrė frenat e Shqipėrisė nė dorė dhe kemi pėr tė parė haire shumė. Jam sigur, tha Mukeja, qė do tė na mbajė edhe nė ziafet, andaj eja, eja me ne se me kėtė sebep do tė njihesh me shumė nga tė mėdhenjtė. Vetėm vėshtro, tha Stojoja, ua krih pakėz perēen se me kėtė mėnyrė mbush nevojat. U binda edhe shkova dhe unė me Muken e Stojon pėr tė pagėzuar z. Brushtull Xinxifkė. Njė shumicė e madhe kishte vrapuar nė Internacional pėr ta pėrgėzuar, midis tė cilėve edhe nga ministrat e deputetėt. Mė bėnė tė njohur Stojoja me Muken, kur z. Xinxifkė na falėnderoi dhe si na ftoi tė rrinim, tha: E njoh fort mirė z. Shkel e Shko (1) se e kam ndihmuar shumė nė kohė tė Turqisė, kur e gjykonte gjykatorja e Selanikut, po unė pėr njė shqiptar e bėra borxhin tim. ėshtė e tepėrt tė tregosh patriotizmėn tėnde z. Xinxifkė, thanė shumė njerėz, se emri i z-suaj ėshtė i dėgjuar tek do, andaj la e mė la! Vetėm dhėntė Zoti, shtoi Stojoja, qė tju shohim pėr sė shpejti anėtar tė Regjencės se e meritoni!... Fėrkoja sytė qė ta sillja ndėr mend z. Brushtull Xinxifkė, i cili mė paska ndihmuar, po meazallah. Thashė qė mund tė ishte, asi kohe, ndonjė aza (mis) nė gjykatorėn e Selanikut, se kėtė fytyrė sikur e kisha parė njėherė, po ku dhe qysh nuk e sillja ndėr mend. Mukeja, duke parė qė po mejtohesha, mė tha: Pėrse ēan kryet duke u menduar pėr hiē gjėsendi? Si shumė tė tjerė edhe Xinxifka tonė ka qenė nga shqiptarėt e fshehur dhe mos e trazo lakrorin!... Dualėm me shumė tė tjerė, pasi z. Xinxifkė na ftoi nė banket, kur udhės dėgjova njė atdhetar qė thoshte: Kėtij i thonė kismet, mor jahu, qė papandehur tė bėhesh Pasha nga njė Bymbashir (2) e jo si ne bot e bot pėr Shqipėri. Po ishte bymbashiri i Selanikut qė mė bėnte terxhumanllėkun (3) kur gjykohesha, andaj ia krisa tė qeshurit. Mos qesh, mos qesh, mė tha njė plak, se kėto janė fate edhe kanė ngjarė edhe gjetkė. Kur isha nė Misir, shtoi plaku, njė ditė Qedivit i hyri nė sy njė arap i gjatė, i cili i binte basos sė bandės dhe nė qejf e sipėr e emėroi me dekret Pasha dhe urdhėroi ta ēonin qė atė orė nė pashallėkun e tij... ...Kėshtu, tha plaku, u prish edhe banda, edhe pashallėku, po z. Brushtull Xinxifka ka malumat (dijeni) dhe meriton pėr Pasha. Nė banket u ngritėn dollira dhe oratorira pėrshėndetin e pėr meritat e z. Xinxifkė Pashės. Koha, 1922, nr. 90
|