Akademia

— Duhet efendëm, duhet!... Se pa rregulluar akademinë bej nuk mund të vemë përpara! Kësisoj i thoshte Poga, me një zë serioz, Ismail Qemalit, në Vlorë, pas pak kohe siç u ngrit flamuri dhe u proklamua vetëqeverimi i Shqipërisë. — Se bendenëzi jam marrë shumë me gjuhën shqipe dhe matotheo se kuptoj nga ca fjalë që kanë bërë djemtë e rinj!

— Vallahi s’i kuptoj dhe unë — tha Azis efendiu, — kur dëgjoj ca fjalë si detyrë, çështje, bisedim, falënderje dhe të tjera më vjen sikur rrëzohen shkëmbinj mbi mua. A, ha ha! ia krisën të qeshurit të gjithë nga kritikat e kadiut. Pse shaka është? Kur këto fjalë nuk i pëlqyen një Azis efendiut që është i ditur dhe rri për dita me nomet në dor qysh do t’u pëlqenin honxho-bonxhove të tjerë që kishin nga 30 vjet memurë në Anadollë?

Ismail Qemali duke u tallur dhe duke qeshur nën buzë u përgjegj: “Keni shumë të drejtë për këto, prandaj u lutem edhe unë për të ndrequrit e gjuhës të kujdesi zotëria juaj. Ja njerëz ka mjaft, bëni një akademi dhe qeveria ka besim të plotë në z. — uaj. Pogë që të mirrni kryesinë!

I mburur për këtë shkak të lartë me vrap Poga vuri në veprim, se haka nuk i hahet ishte i papërtuar, dhe që atëhere doli nëpër kafenetë duke ftuar gjithë njerëzit e kënduar të merrnin pjesë në aka demi!

Të nesërmet vraponte gjindja në shkollë, ku ishin ftuar nga z. Poga, ministri i Drejtësisë, që të merrnin pjesë në Akademi!... Po më të shumtët pyesnin njëri-tjetrin: “E qysh mor, qysh i thonë asaj të mallëkuare fjale që na tha djethinaj z. Pogë dhe nga sa do të na paguajnë?” “Emri i zotit nuk e di as unë, — përgjigjej shoku, — po siç dëgjova në Beledie, quhet “Amidia” dhe të paguarit siç ta gjejë të udhës z. Poga...”

Këto bisedoheshin midis gjindjes kur ja dhe z. Pogë, hyn me një paketë në dorë dhe duke dhënë nga një selam të vogël gjindjes, e cila qysh e qysh ta nderonte për ndonjë punë, vajti dhe mori kryesinë.

Të përpjekurat e duarve dhe rroftë, rroftë nuk merrnin pushim gjer u lut z. Pogë për të dëgjuar qëllimin e mbledhjes. Z-e tij u shkoqit se kishte punuar gjithë natën duke përkthyer nga greqishtja, turqishtja dhe arabishtja fjalët që duhet për qeverimin e Shqipërisë dhe për zyrtarët, kësisoj u ndau nga një kopje dhe u tha që pas dy ditësh të mblidhen përsëri e të rrëfejnë mendimet e tyre në i pëlqejnë ose jo... Padyshim që akademianët e z. Pogë pa i kënduar i kishin pëlqyer po të mos ishin edhe... ca të rinj, të cilët kërkonin që t’i këqyrnin dhe mos bëheshe Tallmish Ballmish!

Tjetër bela për mua se të rinjtë mblidheshin në shtëpinë tonë dhe na nxirrnin veshët duke rrëzuar gjithnjë fjalët e reja të Pogës, se këta punonin me fjalorët latinë, francezë, gjermane dhe italiane. Po në mbledhje me të parë Poga dhe Azis Efendiu që ua rrëzonin të gjitha mundimet, për të cilat mburreshin në kafenetë, bënë thirrje në shumica dhe kështu u votuan fjalët e Pogës dhe Azis Efendiut duke u dhënë frymë zyrtare Pretonit, Primarit etj.

Si u mbarua votimi Z. Pogë u falet nderjes për veprën patriotike se me këtë hodhën themelin e gjuhës shqipe, duke i siguruar që emrat e tyre do të mbeten të shkruara me shkronja të arta në e pavdekshmja “Akademia!”...

“Koha”, 1915, Nr. 20

Më lartë
webmaster@letersi.com