• Hyrja
  • ABBOTT, J. S. C. - Eastern Question, The
  • ANDERSON, Thomas M. - Irrepressible Conflict in the East, The
  • BAJRAMI, Isuf B - Cikėl poetik nga Isuf B. Bajrami
  • BERISHA, Rrustem - Kėngė dashurie
  • BERISHA, Rrustem - Kėngė popullore te rilindjes kombetare
  • BLIND, Karl - Crisis in the East, The
  • BLISS, Edwin Munsell - Eastern Question and Questions, The
  • BUNCE, O. B. - Turks, The Greeks and The Slavons, The
  • CARCANI, Selaudin - Sami Frasheri
  • DOJAKA, Abaz - Karakteri i lidhjeve martesore para ēlirimit
  • DUKA-GJINI, Pal - Prelė Tuli i Salcės
  • DWIGHT, Henry O. - Typical Turks
  • FISHTA, Gjergj - Anzat e parnasit
  • FRASHėRI, Sami - “Fjalėt e urta”
  • GRAMENO, Mihal - Vepra
  • HASANI, Hasan - Ajkuna e Rugoves
  • HOXHA, Enver - 'Vetadministrimi' Jugosllav, teori dhe praktikė kapitaliste
  • HOXHA, Rexhep - Tokė trėndafilash
  • KARAISKAJ, Gjerak - Pesė mijė vjet fortifikime nė Shqipėri
  • KEEP, Robert P. - Boundary of Greece, The
  • LONGFELLOW, Henry W. - Scanderbeg
  • MAYHEW, Athol - Selected Articles
  • MJEDA, Ndre - Vjershash pėr fėmijė
  • PANJOHUR - Life of Ali Pacha
  • PORADECI, Lagush - Vdekja e Nositit
  • QOSJA, Rexhep - Panteoni i rralluar
  • SHKURTI, Spiro - Kontribut per hartėn kostumologjike tė rrethit te Sarandės
  • ANZAT E PARNASIT

    Qeshem nė punė tė njerzvet veē pse s’mujė me kja.
    BYRON

    P. GJERGJ FISHTA, O.F.M.

    NAKDOMONICIPEDIJA (1907)

    Fecit indignatio versum.

    PJESė E DYTė

    Me t’pvetė Kush se ē’ishte jeta,
    Mik e fis thuej ktu asht kuleta!
    FJALė E VJETėR.

    Tartufi plak, kryetul e bark-sandall,
            Nji ftyrė-fudull, sy-xhizhė si gjeraēina,
            Dhelpen per vedi e ndryshej krejt batall;
    Qi pa shum mund e dije, me dredhina,
    5        Porsi hardall i gjatė mbi lule tjera,
            Tue kenė vetė hith, u rrit mbi shokė stervina:
    T’cillit, kur vodh, i u duk e vogėl dera,
            E kur n’ketė jetė atij i a leverdisi
            Krishtin si Juda e shiti disa hera,
    10Pa pasė nevojė mandej m’u vjerrė te lisi:
            Tue dashtė limuet m’e shkue mbi shekull jeten,
            Kto kshille t’bukra rresht e rresht ujdisi,
    T’cillat me Kempis njitė mbas dekės ia gjetėn;
     
            O i biri i Adamit,
    15                A do me gzue
            Sa t’jesh mbi shekull
                    Ti tue jetue?
            Ti ke me mbajtun
                    Gjithmonė ketė rregull:
    20                Erzin e shpirtin
                    Do t’losish shrregull.
            Do t’shesish vllazent,
                    Do t’mohojsh fisin,
                    Sa herė qi n’shekull
    25                T’a leverdisin.
            Gjithmonė perkulu
                    Kah t’bjen ma mirė:
                    Perse t’a marrish
                    Veten me t’vshtirė?
    30        Prandej ti rueju
                    Se thue t’vėrtetė,
                    N’daē t’xet m’e pasun
                    Gjithmonė kuleten.
            Mundon me, u dukun
    35                Gjithmonė shka s’je:
                    Ma mirė se duka
                    S’asht gja m’ketė dhe,
            T’nanddhetenandtat
                    Ti n’terr n’daē bani,
    40                Por para shekllit
                    Mos t’dale zani,
            Prandej kurr qafen
                    Mos e drejto,
                    Gjithmonė germuqas
    45                Pak gja ti shkoj:
            Pse kshtu i pervujtun
                    Ti kė me u dukun,
                    E t’mdhejt nen sjetull
                    Ty kanė me t’strukun,
    50        Kurr sy per sy
                    Mos kqyr ti njerin.
                    Pse ndryshej t’zemres
                    T’a kndojn tefterin.
            Kurr mos ban llafe
    55                Kur t’jeshė n’shoqni:
                    Ma e zezė asht llafja
                    Se nji turpni.
            Ma e zezė, po, asht llafja
                    Qi asht thanė pa sherr,
    60                Se nji turpni
                    E kryeme n’terr,
            Hodum do t’dukesh
                    Perpara shekllit,
                    Sepse ti msheftas
    65                T’bajsh punėt e mrekllit.
            Kqyr se t’rren mendja
                    Me thanė ndo’i fjalė,
                    Qi t’perkasė fisin
                    Prej kah ke dalė.
    70        Kush don me shkue
                    Limuet mbi tokė
                    Aj s’do t’ket vllazen,
                    As fis, as shokė.
            Me t’pvetė ndokushi
    75                Se ē’fisi je,
                    Thuej, fis e atme
                    Na s’kem’mbi dhė...
            N’daē p’rherė me t’shkue
                    Kunglli mbi ujė,
    80                Gjithmonė do t’flasish
                    Ti n’gjuhė tė hu’jė.
            Si shtupė ti mrrudhu
                    Perpa ra t ’mdhejve t,
                    Dridhu si qeni
    85                Nen cirka t’heivet,
            T’u rrish perpara
                    Me turi dashit,
                    N’t’u kandėt ty shkopi
                    I koēobashit...
    90        Sa herė t’i ndeshish
                    Ban me u puthė kamen,
                    Prrallave t’tyne
                    Pėrgjegju: Amen!
            Me lavd tymyti
    95                Kryq e terthuer,
                    Pse tash t’qet tymi
                    T’pjekmen dikuer...
            Mundon sa t’mundesh
                    Me hupė ti veten,
    100                N’daē t’xet m’e pasun
                    Gjithmonė kuletėn,
            Prandej mos t’lodhesh
                    Me u zbe nder kndime,
                    Persė ty dija
    105                T’pertrin ankime.
            Mjaft asht per ty
                    Qi t’dijsh me kndue,
                    Edhė ndo’i letėr
                    Si do m’e shkrue;
    110        Pse per ma tepėr
                    Nuk asht nevoja:
                    Ma fort se mendja
                    Do t’lodhet goja...
            Ku duerėt me i njoun
    115                Ti munde t’dyja,
                    Ani se t’rrije
                    Mbas shpinės arsyja.
            Per Zot e mbreten
                    Mos ban shum fjalė
    120                Pse, m’beso mue,
                    Mirė ka me t’dalė.
            Hyj’t ndezia qirin,
                    O i biri i Adamit,
                    Ndezia edhė djellit
    125                Nji tjeter vjamit...
    Me kto msime sado t’vokrra
            Nuk jam rrėjtė me fjalė e dokrra,
            Porsi rrėhet pula n’kokrra;
            Por kam ngranė, e por kam pi,
    130        Kam ndeje pshtetun si zotni,
            Tu’u da gjygjin shok vet t’mi,
                    Tue mbajtė ketė rregull
                    Un hypa m’shrregull
                    (Po thom, per vedi)
    135                E jam tue kndue
                    Pa fe kujdesit,
                    Edhė e kam shkue
                    Si duhet jetėn,
                    E xet kam pasun
    140                Gjithmonė kuletėn,
                    E pa u perplasun
                    Un n’baft kam hasun,
            E dij fort mirė,
                    Kjo jetė a’e vshtirė;
    145                A’i det i mnershem
                    Me guma plot;
                    Por mbrendė veē mbytet
                    Njaj qi s’din not,
                    Qi hyllin arit
    150                S’ndjekė t’leverdis,
                    Por kqyrė ma s’parit
                    Punėt e njerzis,
                    E jo t’dobis.
            Un sod u plaka;
    155                Por kurr nafaka
                    Der m’ditė tė sodit
                    Mue nuk m’ka lanun,
                    Edhė kam pasun
                    Gjithmonė me ngranun:
    160                Jam majė si njala
                    E, si kam dashtun,
                    M’ka hecun fjala:
                    Jam kenė i drashtun,
                    Sepse i padashtun.
    165        Persė kam dijtun
                    N’shekull me vijtun,
                    E nuk kam ndėjun,
                    Tue rrue kot voe,
                    Erzin e shpirtin
    170                Tue i vu n’oroe;
                    Por, tue luejtė shrregull
                    Krahas me djallė,
                    U vuna m’rregull
                    E sod jam gjallė
    175                Tue bamun palle.
            Pse, pra, t’pves ty,
                    Tue pasė mendt n’kry,
                    Pa pune t’a marrish
                    Veten me t’keq?
    180                Lumnija e erzi
                    S’janė gja hae dreq;
                    Erzi e lumnija
                    (Ndiej, se t’verteta
                    Janė fjalė e mija),
    185                Ku s’lot kuleta,
                    Janė dy f jalė t’shkreta.
            Sa njerz t’permendun
                    Janė kalamendun
                    Prej us e skamit
    190                E kanė mbarue
                    Pa pasė as vorrin
                    M’e salikue?
                    Por vetė, — kqyr seri! —
                    Qe pa shum dije,
    195                Shndosh si skyferi,
                    Jam ndejė nen hije,
                    Tue ngranė me shije.
            Njeri me letėr,
                    (Asht shkrolė e vjetėr),
    200                Kurr m’breg s’mund t’kapet:
                    Shekllin e njof!
                    T’a dijsh, sot njerzit
                    I kanė trut n’zgrof,
                    Kush din sot ēarkun
    205                Ma t’mirė m’e ngrehun
                    Per me zgja barkun,
                    Aj ka me u njehun
                    Per mende-prehun.
            Kur barku koder
    210                T’kersase loder,
                    At-herė punėt t’gjitha
                    Hecin per fille,
                    E per nė sheklli
                    Qet drandofille;
    215                At-herė asht vlla
                    Seicilli niri:
                    Mollė e pa-da
                    A’i keqi e i miri
                    E dreqi e i biri.
    220        Vllazen na jemi,
                    At-herė, pse i kemi
                    T’tanė nanat gra,
                    Per kshtu jem’, po,
                    Lazer — e vllazer,
    225                Per ndryshej, jo;
                    Per ndryshej moter
                    E vlla njimendit
                    Mos mbaj kend n’voter,
                    N’dashtė t’jet i vendit.
    230                N’dashtė i Kelmendit.
            Prandej sa t’jesh
                    Nder mend t’a kesh,
                    Se asht barku n’shekull
                    E fis e erz,
    235                Atme e liri,
                    E Zot per njerz;
                    E se, pa fjalė,
                    Njeti n’u daresh,
                    Ti ke me dalė
    240                     (Si e dij prej s’parėsh)
                    Sė dy gomarėsh.

    Mė lartė
    webmaster@letersi.com